Kto płaci prowizję pośrednika nieruchomości – najważniejsze kwestie w 2026 roku

Planujesz sprzedaż mieszkania, zakup wymarzonego domu lub wynajem lokalu? Jeśli tak, z pewnością zastanawiasz się, jakie koszty Cię czekają. Jednym z najbardziej nurtujących pytań na rynku nieruchomości jest to, kto płaci prowizję pośrednika nieruchomości. Choć zasady wydają się proste, w rzeczywistości model wynagradzania pośrednika zależy od wielu czynników: rodzaju umowy, lokalnych standardów, a przede wszystkim od ustaleń między stronami. W tym artykule wyjaśnimy, jak wygląda prowizja dla biura nieruchomości w różnych scenariuszach, czy można ją negocjować i kto faktycznie wykłada pieniądze na usługi pośrednika nieruchomości.

W artykule:

• Prowizja dla biura nieruchomości – na czym polega wynagrodzenie agenta?
• Prowizja biura nieruchomości od sprzedającego – standard rynkowy
• Prowizja biura nieruchomości od kupującego – kiedy jest wymagana?
• Kto płaci prowizję przy wynajmie nieruchomości?
• Wysokość prowizji pośrednika – od czego zależy i ile wynosi?
• Płatność prowizji w umowach na wyłączność vs. umowy otwarte
• Czy można negocjować wysokość prowizji z biurem nieruchomości?
• Kiedy następuje płatność prowizji za działania pośrednika?

Prowizja dla biura nieruchomości – na czym polega wynagrodzenie agenta?

Współpraca z profesjonalistą przy obrocie nieruchomościami to duże ułatwienie. Usługi pośrednika nieruchomości obejmują nie tylko wystawienie ogłoszenia, ale przede wszystkim weryfikację stanu prawnego, marketing, organizację prezentacji oraz pomoc w skomplikowanych negocjacjach. Za te działania biuro nieruchomości pobiera wynagrodzenie, najczęściej w formie procentowej.

To, kto płaci prowizję, zależy zazwyczaj od tego, kto zlecił usługę. W polskiej praktyce rynkowej najczęściej to sprzedający płaci pośrednikowi, ponieważ to on inicjuje proces sprzedaży i chce dotrzeć do jak największej liczby klientów. Jednak prowizja pośrednika nieruchomości może być rozliczana na kilka sposobów, co często budzi konformizm u osób mniej doświadczonych w procesie transakcji nieruchomościami.

Prowizja biura nieruchomości od sprzedającego – standard rynkowy

W większości przypadków prowizja od sprzedającego jest podstawowym modelem rozliczeń. Właściciel, któremu zależy na szybkiej i bezpiecznej transakcji, podpisuje umowę, w której deklaruje, że zapłacić pośrednikowi prowizję po znalezieniu kupca.

Dlaczego to właśnie sprzedający płaci prowizję?

• To on ustala formę rozliczenia z agencją.
• Często sprzedaż obejmuje prowizję wliczoną już pośrednio w cenę ofertową.
• Agent wykonuje lwią część pracy dla strony podażowej (sesje zdjęciowe, home staging, weryfikacja dokumentów).

W modelu „0% od kupującego”, który jest niezwykle popularny w ogłoszeniach, cała płatność prowizji za działania pośrednika spoczywa na barkach zbywcy. W takim układzie prowizję płaci właściciel, a kupujący nieruchomość nie ponosi dodatkowych kosztów na rzecz biura.

Prowizja biura nieruchomości od kupującego – kiedy jest wymagana?

Zdarzają się sytuacje, w których to kupujący nieruchomość musi sięgnąć do portfela. Dzieje się tak zazwyczaj wtedy, gdy klient zleca agentowi aktywne poszukiwanie lokalu spełniającego konkretne kryteria. Wówczas prowizja od kupującego jest wynagrodzeniem za znalezienie „perełki”, często spoza oficjalnego rynku (off-market).

Warto jednak wiedzieć, że często prowizja / wynagrodzenie agenta jest dzielona na sprzedającego i kupującego. Jest to model obustronny, gdzie obie strony transakcji płacą biuru. W takim przypadku biura nieruchomości zazwyczaj pobierają mniejszy procent od każdej ze stron niż w przypadku pobierania opłaty tylko od jednej. Prowizja agenta w modelu obustronnym sprawia, że pośrednik czuje się zobowiązany do dbania o interesy obu podmiotów.

Kto płaci prowizję przy wynajmie nieruchomości?

Rynek najmu rządzi się swoimi prawami. To, jak wygląda przypadek wynajmu prowizja, zależy od dynamiki w danym mieście. Zazwyczaj najemca płaci prowizję, jeśli biuro nieruchomości pomaga mu znaleźć mieszkanie. Jednak w standardowych sytuacjach, gdy właściciel chce szybko wynająć lokal, to prowizję płaci wynajmujący.

Coraz częściej spotyka się model pół na pół, czyli prowizja przy wynajmie nieruchomości jest dzielona między obie strony. Standardowo wynosi prowizja biura równowartość jednego miesięcznego czynszu netto, choć ostateczna wysokość prowizji może być inna w zależności od standardu lokalu. Przy luksusowym wynajmie mieszkania częściej to strona podażowa przejmuje koszty, aby oferta była bardziej atrakcyjna dla najemcy.

Wysokość prowizji pośrednika – od czego zależy i ile wynosi?

Nie ma jednej sztywnej odgórnej stawki, ponieważ wysokość prowizji pośrednika jest umowna. Na rynku funkcjonują jednak pewne standardy. W przypadku sprzedaży nieruchomości, stawki prowizji wahają się zazwyczaj od 2% do 5% wartości brutto przedmiotu transakcji.

To, ile dokładnie wynosi prowizja, zależy od:

1. Wartości nieruchomości – przy bardzo drogich apartamentach procent może być niższy.
2. Zakresu usług – czy usługi obejmuje prowizja tylko za kojarzenie stron, czy też pełne wsparcie prawne i marketingowe.
3. Renomy agencji – oferta agentów nieruchomości z dużym doświadczeniem może być droższa, ale też skuteczniejsza.

Pamiętajmy, że prowizja pośrednika nieruchomości podlega opodatkowaniu VAT (23%), co warto sprawdzić przy podpisywaniu dokumentów, czy ustalona kwota to kwota netto czy brutto.

Płatność prowizji w umowach na wyłączność vs. umowy otwarte

To, jak i komu płaci prowizję klient, zależy od rodzaju podpisanej umowy.

• Płatność prowizji w umowach na wyłączność: To najbezpieczniejszy model dla agenta. Sprzedający powierza ofertę tylko jednemu biuru. W zamian otrzymuje maksymalne zaangażowanie i szeroką promocję. W tym przypadku prowizja pośrednika nieruchomości jest gwarantowana biuru, jeśli dojdzie do sprzedaży w trakcie trwania umowy.
• Płatność prowizji w umowach otwartych: Właściciel może zgłosić ofertę do wielu biur. Tu biuro nieruchomości pobiera wynagrodzenie tylko wtedy, gdy to ono faktycznie przyprowadzi klienta. Ryzyko polega na tym, że agenci mogą mniej chętnie inwestować w reklamę, wiedząc, że konkurencja może ich uprzedzić.

Niezależnie od rodzaju dokumentu, umowa pośrednictwa musi jasno określać, jaka jest strona płacąca prowizję oraz jakie są dokładne koszty prowizji.

Czy można negocjować wysokość prowizji z biurem nieruchomości?

Wiele osób zastanawia się, czy negocjacja prowizji pośrednika jest w ogóle możliwa. Odpowiedź brzmi: tak! Rynek nieruchomości jest elastyczny. Negocjacje dotyczące prowizji najlepiej przeprowadzić jeszcze przed podpisaniem umowy.

Możesz argumentować swoją prośbę o niższą stawkę, jeśli:

• Twoja nieruchomość ma wysoką wartość (przy kwotach liczonych w milionach, prowizja dla pośrednika może być mniejsza procentowo).
• Zlecasz agencji sprzedaż kilku lokali jednocześnie.
• Sam przygotowałeś profesjonalne zdjęcia lub posiadasz komplet dokumentów.

Warto jednak pamiętać, że zbyt niska prowizja agenta może wpłynąć na jego motywację. Profesjonalne usługi biura nieruchomości kosztują, ponieważ obejmują opłaty za portale ogłoszeniowe, dojazdy i czas specjalisty.

Kiedy następuje płatność prowizji za działania pośrednika?

Kolejną istotną kwestią jest moment, w którym należy zapłacić pośrednikowi prowizję. Standardem rynkowym jest płatność prowizji za wynik. Oznacza to, że wynagrodzenie jest należne dopiero w momencie sfinalizowania transakcji.

W praktyce często spotykana jest płatność prowizji przy umowie przedwstępnej. Zazwyczaj jest to połowa ustalonej kwoty, a pozostała część jest płatna, gdy podpisywana jest ostateczna umowa sprzedaży nieruchomości u notariusza. Taki podział zabezpiecza interesy biura, które już wykonało ogromną pracę doprowadzając do porozumienia stron. Jeśli transakcja nie dojdzie do skutku z winy klienta, wynagrodzenie pośrednika zazwyczaj pozostaje w mocy, co reguluje umowa z pośrednikiem.

Podsumowanie – jak zaplanować koszty usługi biura?

Podsumowując, na pytanie kto płaci prowizję pośrednika nieruchomości, najczęstszą odpowiedzią jest: sprzedający lub wynajmujący. To on jest głównym zleceniodawcą i to on decyduje, czy prowizja pośrednika zostanie przerzucona na drugą stronę, czy pokryje ją w całości. Pamiętaj, że prowizja pośrednika nieruchomości to nie tylko koszt, ale inwestycja w bezpieczeństwo prawne i oszczędność czasu.

Zanim zdecydujesz się na konkretne biuro nieruchomości, sprawdź ich opinie, dopytaj o zakres usług i dokładnie przeczytaj umowę pośrednictwa. Wiedza o tym, ile wynosi prowizja biura i kiedy staje się wymagalna, pozwoli Ci uniknąć stresu i nieporozumień na finiszu transakcji.