16 listopad 2026

Darowizna mieszkania w rodzinie: koszty u notariusza, podatek i SD-Z2 w 2026 roku

Aleksy Bożyk

Agent Nieruchomości Warszawa
Numer licencji: 32258

Darowizna mieszkania w najbliższej rodzinie w 2026 roku nie kosztuje podatku, a u notariusza zapłacisz zwykle od około 3 400 do 5 800 zł przy mieszkaniu wartym 800 000 zł. Na tę kwotę składa się taksa notarialna, wniosek do księgi wieczystej, wypisy, VAT i opłata sądowa. Jeśli darowizna idzie od rodziców do dziecka i jest w formie aktu notarialnego, nie składasz SD-Z2. Notariusz sam powiadamia urząd skarbowy.


Poniżej rozpisujemy wszystkie koszty po zmianie stawek notarialnych z 5 listopada 2026 roku. Pokazujemy, kto płaci podatek, kiedy notariusz może wziąć tylko połowę taksy i co darowizna zmienia przy późniejszej sprzedaży. To ostatnie widzimy w naszej pracy najczęściej, bo rodziny przychodzą do nas wtedy, gdy na zmianę jest już za późno.


W artykule:


Darowizna mieszkania w skrócie

Najpierw szybka odpowiedź dla tych, którzy mają mało czasu. Kwoty dotyczą mieszkania o wartości rynkowej 800 000 zł, darowanego przez rodziców dziecku.


PozycjaKwota (stan na listopad 2026)
Podatek od darowizny (najbliższa rodzina)0 zł
Taksa notarialna, pełna stawka3 970 zł netto
Taksa notarialna przy uldze mieszkaniowej1 985 zł netto
Wniosek do księgi wieczystej300 zł netto
Wypisy aktu (3 po 8 stron)288 zł netto
VAT 23% od usług notariuszaod 591,79 do 1 048,34 zł
Opłata sądowa za wpis własności200 zł
PCC0 zł, chyba że przejmujesz kredyt darczyńcy
Razemod 3 364,79 do 5 806,34 zł

To są stawki maksymalne. Notariusz może wziąć mniej, więc zawsze poproś kancelarię o kosztorys przed umówieniem terminu.


Chcesz sprzedać lub wynająć swoją nieruchomość?

Zacznij od bezpłatnej wyceny z lokalnym ekspertem i poznaj wartość swojej nieruchomości


Czy darowizna mieszkania musi być u notariusza

Tak, bez wyjątku. Kodeks cywilny wymaga formy aktu notarialnego dla każdej umowy, która przenosi własność nieruchomości (art. 158). Umowa darowizny mieszkania to właśnie taka umowa. Akt notarialny podpisują obie strony: darczyńca i obdarowany, osobiście albo przez pełnomocnika.


Kartka podpisana przy kuchennym stole nic nie daje. Nie pomoże nawet podpis poświadczony u notariusza. Taka umowa jest nieważna, a sąd nie zmieni na jej podstawie właściciela w księdze wieczystej.


To samo dotyczy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Też przenosi się je aktem notarialnym, a koszty liczy się bardzo podobnie.


Ile kosztuje darowizna mieszkania u notariusza

Notariusz liczy taksę od wartości rynkowej mieszkania, którą wpisujecie w akcie. Nie liczy się cena, za jaką rodzice kupili mieszkanie 20 lat temu. Liczy się to, ile jest warte dziś. Zaniżanie wartości to zły pomysł, bo urząd skarbowy może ją sprawdzić, a przy późniejszej sprzedaży niska wartość z aktu podnosi Twój dochód do opodatkowania.


Taksa notarialna wynika z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Określa ono maksymalne stawki taksy notarialnej, czyli kwoty, powyżej których notariusz nie może wziąć. Dla mieszkań w typowych warszawskich cenach obowiązują dwa progi:

  • od 60 000 do 1 000 000 zł: 1 010 zł plus 0,4% od nadwyżki ponad 60 000 zł,
  • od 1 000 000 do 2 000 000 zł: 4 770 zł plus 0,2% od nadwyżki ponad 1 000 000 zł.

Nowelizacja z 13 października 2026 roku (Dz.U. 2026 poz. 1370) tych progów nie ruszyła. Zmieniła górną granicę taksy dla bardzo drogich nieruchomości, ceny wypisów i dodała osobną opłatę za wniosek do księgi wieczystej. Weszła w życie 5 listopada 2026 roku.


Taksa notarialna przy darowiźnie: przykłady


Wartość mieszkaniaPełna taksa (netto)Połowa taksy (netto)
600 000 zł3 170 zł1 585 zł
800 000 zł3 970 zł1 985 zł
1 000 000 zł4 770 zł2 385 zł
1 500 000 zł5 770 zł2 885 zł

Do każdej kwoty doliczasz 23% VAT.


Kiedy notariusz może wziąć tylko połowę taksy


W przypadku darowizny mieszkania między osobami z I grupy podatkowej rozporządzenie obniża taksę o połowę (§ 6 pkt 15). Jest jednak warunek, o którym mało kto pisze. Obdarowany musi być uprawniony do ulgi mieszkaniowej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.


W praktyce chodzi o kilka warunków naraz. Obdarowany nie ma innego mieszkania ani domu, nie ma spółdzielczego prawa do lokalu i nie jest najemcą. Do tego zamieszka w darowanym mieszkaniu, zamelduje się w nim na pobyt stały i nie sprzeda go przez 5 lat. Ulga obejmuje do 110 m² powierzchni użytkowej.


Jeśli Twoje dziecko ma już swoje mieszkanie, notariusz weźmie pełną stawkę. Zapytaj o to kancelarię wprost, bo różnica przy 800 000 zł to prawie 2 000 zł netto.


Wypisy i wniosek do księgi wieczystej


Od 5 listopada 2026 roku wypis aktu kosztuje najwyżej 12 zł netto za stronę przy pierwszych 10 stronach, 10 zł za strony od 11 do 20 i 8 zł za każdą dalszą. Akt darowizny ma zwykle kilka stron, a wypisów potrzeba kilka: dla darczyńcy, obdarowanego i urzędu.


Nowa pozycja to wniosek o wpis w księdze wieczystej: najwyżej 300 zł netto (§ 15c rozporządzenia). Notariusz składa go elektronicznie zaraz po podpisaniu aktu. Osobno pobiera opłatę sądową za wpis własności, czyli 200 zł, i przekazuje ją do sądu. Krok po kroku opisujemy to w poradniku o tym, jak dokonać wpisu do księgi wieczystej.


Przy zakupie mieszkania kosztów u notariusza jest więcej, bo dochodzi PCC i hipoteka. Pełne zestawienie znajdziesz we wpisie o tym, ile kosztuje notariusz przy kupnie mieszkania.


Kto płaci za akt darowizny


Przepisy tego nie przesądzają. Strony umawiają się same, a koszty można też podzielić między obie strony. Najczęściej koszty pokrywa obdarowany, bo to on dostaje mieszkanie. Często płacą jednak rodzice, żeby prezent był pełny. Zapiszcie to w akcie, wtedy nie będzie wątpliwości.


Podatek od darowizny mieszkania

Podatek od darowizny płaci obdarowany, nie darczyńca. Jego wysokość zależy od tego, kim jesteście dla siebie. Ustawa dzieli rodzinę na grupy.


Najbliższa rodzina: zwolnienie bez SD-Z2


Zwolnieni z podatku są: małżonek, dzieci, wnuki i prawnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha (art. 4a ustawy). Potocznie mówi się na nich tzw. zerowa grupa podatkowa. Zwolnienie obejmuje mieszkanie nabyte w drodze darowizny i w drodze spadku.


Zwolnienie zwykle wymaga zgłoszenia na druku SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli od dnia darowizny. Przy mieszkaniu jest wyjątek. Gdy umowa darowizny jest zawarta w formie aktu notarialnego, obowiązek zgłoszenia nie istnieje (art. 4a ust. 4 pkt 2). Notariusz przesyła odpis aktu do urzędu skarbowego, a zwolnienie działa bez Twojego udziału.


W wynikach wyszukiwania krąży sporo tekstów, które każą składać SD-Z2 także po akcie notarialnym. Nic się nie stanie, jeśli je złożysz, ale nie musisz. Potwierdza to też poradnik Ministerstwa Finansów o zwolnieniu dla najbliższej rodziny.


SD-Z2 jest za to obowiązkowe przy darowiźnie pieniędzy powyżej 36 120 zł. Do tego pieniądze muszą przyjść przelewem na Twój rachunek. Gotówka do ręki odbiera zwolnienie.


Zięć, synowa, teściowie: podatek pobiera notariusz


Zięć, synowa i teściowie też są w I grupie podatkowej, ale nie mają pełnego zwolnienia. Zapłacą podatek od nadwyżki ponad kwotę wolną, czyli ponad 36 120 zł od jednego darczyńcy w ciągu 5 lat. Stawki dla I grupy to 3%, 5% i 7%, a 7% obejmuje każdą złotówkę powyżej 20 556 zł nadwyżki.


Przykład: teściowie darują zięciowi mieszkanie warte 500 000 zł. Podstawa opodatkowania to 463 880 zł. Podatek wynosi około 31 855 zł. Notariusz pobiera go przy podpisaniu aktu, bo przy darowiźnie jest płatnikiem podatku (art. 18 ustawy).


Da się tego uniknąć na dwa sposoby. Pierwszy to ulga mieszkaniowa z art. 16, jeśli zięć spełnia jej warunki i mieszkanie ma do 110 m². Drugi jest prostszy: teściowie darują mieszkanie córce, która jest w zerowej grupie.


Dalsza rodzina i osoby obce


Rodzeństwo rodziców, siostrzeńcy i bratankowie są w II grupie, z kwotą wolną 27 090 zł i stawkami od 7% do 12%. Osoby niespokrewnione są w III grupie, z kwotą wolną 5 733 zł i stawkami od 12% do 20%. Przy warszawskich cenach mieszkań to już dziesiątki tysięcy złotych podatku, więc w takiej sytuacji warto policzyć inne rozwiązania przed aktem.


Darowizna mieszkania z kredytem hipotecznym

Darowizna mieszkania obciążonego hipoteką jest możliwa, ale nie zwalnia nikogo z kredytu hipotecznego. Hipoteka nie znika po darowiźnie. Zostaje wpisana w księdze wieczystej i obciąża mieszkanie u nowego właściciela. Sam kredyt dalej spłaca jednak darczyńca, bo to on podpisał umowę z bankiem.


Jeśli obdarowany ma przejąć spłatę, potrzebna jest zgoda banku. Bank sprawdzi wtedy jego zdolność kredytową. Do tego dochodzi PCC: 2% od kwoty przejętego długu (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o PCC). Przy 200 000 zł pozostałego kredytu to 4 000 zł podatku.


Przejęty dług obniża też wartość darowizny dla podatku od spadków i darowizn. Dla najbliższej rodziny nie ma to znaczenia, bo i tak nie płaci. Dla zięcia czy synowej już tak.


Jak darczyńca może się zabezpieczyć

Rodzice często boją się, że po darowiźnie zostaną bez dachu nad głową. Ta obawa jest zrozumiała, a prawo daje kilka dobrych narzędzi.


Najczęściej w tym samym akcie ustanawia się dla rodziców dożywotnią służebność mieszkania. Rodzice mieszkają u siebie do końca życia, a dziecko jest właścicielem. Służebność wpisuje się do księgi wieczystej, więc obowiązuje także po sprzedaży mieszkania. Szczegóły opisujemy we wpisie o tym, czym jest służebność mieszkania. Pamiętaj, że służebność obniża cenę, jaką da się później uzyskać przy sprzedaży.


Drugą drogą jest umowa dożywocia zamiast darowizny. Nabywca przejmuje mieszkanie, ale w zamian musi zapewnić darczyńcy utrzymanie i opiekę do końca życia. Dożywocie kosztuje jednak więcej: PCC 2% od wartości mieszkania i pełna taksa notarialna.


Darowiznę można też odwołać, ale tylko z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego (art. 898 Kodeksu cywilnego). Darczyńca ma na to rok od dnia, w którym się o niej dowiedział. Zmiana planów czy zwykła kłótnia nie wystarczą.


Darowizna a zachowek i majątek małżonków

Darowizna dla dziecka nie znika z rachunku rodzinnego po śmierci rodzica. Przy liczeniu zachowku dolicza się ją do spadku bez względu na to, ile lat minęło (art. 994 Kodeksu cywilnego). Termin 10 lat dotyczy tylko darowizn dla osób spoza kręgu spadkobierców i uprawnionych do zachowku. Jeśli rodzice mają kilkoro dzieci, a mieszkanie dostaje jedno, rodzeństwo może później upomnieć się o zachowek.


Druga sprawa to małżeństwo obdarowanego. Mieszkanie z darowizny wchodzi do jego majątku osobistego, a nie wspólnego (art. 33 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Po rozwodzie nie podlega podziałowi. Jeśli rodzice chcą obdarować oboje małżonków, muszą to wprost zapisać w akcie.


Jakie dokumenty są potrzebne do darowizny mieszkania

Notariusz przygotuje akt na podstawie kilku dokumentów. Część pobiera sam z systemów, część przynosisz Ty.

  • dowody osobiste darczyńcy i obdarowanego,
  • podstawa nabycia mieszkania przez darczyńcę, na przykład akt kupna albo postanowienie o nabyciu spadku,
  • numer księgi wieczystej mieszkania,
  • zaświadczenie ze wspólnoty albo spółdzielni o braku zaległości w opłatach,
  • przy spółdzielczym prawie bez księgi: zaświadczenie ze spółdzielni o przysługującym prawie,
  • akt urodzenia lub małżeństwa, jeśli notariusz poprosi o potwierdzenie pokrewieństwa,
  • przy kredycie: zaświadczenie z banku o saldzie i ewentualna zgoda na przejęcie długu.

Część kancelarii prosi też o zaświadczenie o osobach zameldowanych w mieszkaniu. W Warszawie wydaje je wydział spraw obywatelskich urzędu dzielnicy. Zapytaj o pełną listę przy umawianiu terminu, bo każdy notariusz ma swoje przyzwyczajenia.


Darowizna mieszkania krok po kroku

  1. Ustalcie w rodzinie, kto dostaje mieszkanie, do jakiego majątku i czy rodzice zostają w nim ze służebnością.
  2. Ustalcie wartość rynkową mieszkania. Najlepiej na podstawie cen transakcyjnych z okolicy, nie ogłoszeń.
  3. Wybierzcie notariusza i poproście o kosztorys. Zapytajcie, czy obdarowany kwalifikuje się do połowy taksy.
  4. Skompletujcie dokumenty i prześlijcie je do kancelarii kilka dni przed terminem.
  5. Podpiszcie akt. Od chwili podpisania aktu notarialnego umowy darowizny mieszkanie należy do obdarowanego. Notariusz pobiera taksę, VAT, opłatę sądową i ewentualny podatek.
  6. Notariusz składa wniosek do księgi wieczystej i wysyła odpis aktu do urzędu skarbowego.
  7. Obdarowany zgłasza się do spółdzielni lub wspólnoty i zmienia umowy na media.

Przy najbliższej rodzinie to cała procedura. Nie musisz iść do urzędu skarbowego.


Darowizna a późniejsza sprzedaż mieszkania

Tu kryje się najdroższy błąd, jaki widzimy w praktyce. Darowizna uruchamia od nowa pięcioletni termin z ustawy o PIT. Sprzedaż przed upływem 5 lat od końca roku, w którym podpisano akt darowizny, oznacza 19% podatku od dochodu. Dochodem jest prawie cała cena, bo kosztem jest tylko to, co obdarowany sam wydał na mieszkanie.


Przykład: rodzice mają mieszkanie od 1998 roku. W marcu 2026 roku darują je córce, a ona w 2027 roku sprzedaje je za 800 000 zł. Bez ulgi mieszkaniowej podatek może wynieść ponad 140 000 zł. Gdyby rodzice sprzedali mieszkanie sami, zapłaciliby 0 zł, bo mieli je dłużej niż 5 lat.


Dlatego, jeśli rodzina i tak planuje sprzedaż, lepsza bywa inna kolejność. Rodzice sprzedają mieszkanie, a potem przelewają dziecku pieniądze i dziecko zgłasza je na SD-Z2. Szczegółowo, z liczeniem terminów, piszemy o tym we wpisie o sprzedaży mieszkania z darowizny.


Inaczej jest przy spadku. Tam pięć lat liczy się od dnia, w którym mieszkanie kupił zmarły, a nie od dnia spadku. O tej różnicy piszemy w poradniku o sprzedaży mieszkania ze spadku. Darowizna jest szybka i pewna, ale gdy chodzi o sprzedaż, nie zawsze jest najtańsza.


Zanim umówisz notariusza

Darowizna mieszkania w najbliższej rodzinie to jedna z prostszych formalności. Kosztuje kilka tysięcy złotych, nie wymaga SD-Z2 i nie daje podatku. Kłopoty pojawiają się dopiero wtedy, gdy ktoś za rok chce mieszkanie sprzedać albo gdy w rodzinie jest więcej dzieci.


Jeśli zastanawiasz się, czy przekazać mieszkanie dziecku, czy je sprzedać, porozmawiaj z nami wcześniej. Pomożemy ustalić realną wartość mieszkania na podstawie aktów notarialnych z Twojej okolicy i pokażemy, ile zostanie w rodzinie w każdym wariancie. Zajmujemy się na co dzień sprzedażą mieszkań w Warszawie, także tych otrzymanych w darowiźnie i w spadku.



Uwaga: ten artykuł ma charakter informacyjny i opisuje stan prawny na listopad 2026 roku. Przy dalszej rodzinie, kredycie albo kilkorgu dzieciach skonsultuj szczegóły z notariuszem lub doradcą podatkowym. Podstawa prawna: ustawa o podatku od spadków i darowizn (art. 4a, 9, 15, 16, 18), rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (§ 3, § 6 pkt 15) wraz z nowelizacją z 13 października 2026 roku, Kodeks cywilny (art. 158, 898, 994) oraz ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych.


FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Ile kosztuje darowizna mieszkania u notariusza w 2026 roku? Przy mieszkaniu wartym 800 000 zł taksa notarialna wynosi najwyżej 3 970 zł netto. Gdy obdarowany z najbliższej rodziny spełnia warunki ulgi mieszkaniowej, notariusz może wziąć najwyżej połowę, czyli 1 985 zł netto. Do tego dochodzi wniosek do księgi wieczystej 300 zł netto, wypisy, VAT 23% i opłata sądowa 200 zł. Razem to zwykle od około 3 400 do 5 800 zł. Stan na listopad 2026 roku.


2. Czy przy darowiźnie mieszkania trzeba składać SD-Z2? Nie, jeśli darowizna jest w formie aktu notarialnego, a obdarowany należy do najbliższej rodziny. Zwalnia z tego art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Notariusz sam przesyła odpis aktu do urzędu skarbowego. SD-Z2 składasz przy darowiźnie pieniędzy, na przykład gdy rodzice przelewają Ci kwotę na zakup mieszkania.


3. Kto płaci podatek od darowizny mieszkania? Podatek płaci obdarowany. Najbliższa rodzina, czyli dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, małżonek, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha, jest zwolniona. Zięć, synowa i teściowie są w I grupie, ale bez zwolnienia. Od nich notariusz pobiera podatek od razu przy akcie, chyba że mogą skorzystać z ulgi mieszkaniowej do 110 m².


4. Czy darowizna mieszkania musi być u notariusza? Tak. Przeniesienie własności mieszkania wymaga aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego). Umowa podpisana w domu albo z podpisami poświadczonymi u notariusza jest nieważna. Nie przenosi własności i nie da się na jej podstawie zmienić wpisu w księdze wieczystej.


5. Czy mieszkanie z darowizny wchodzi do majątku wspólnego małżonków? Zwykle nie. Mieszkanie otrzymane w darowiźnie należy do majątku osobistego obdarowanego (art. 33 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Wyjątek jest jeden: darczyńca zapisze w akcie, że daruje mieszkanie do majątku wspólnego. Warto o tym zdecydować przed wizytą u notariusza.


6. Czy po darowiźnie można od razu sprzedać mieszkanie? Można, ale sprzedaż przed upływem 5 lat od końca roku darowizny oznacza 19% podatku dochodowego. Przy darowiźnie liczy się data aktu darowizny, a nie data, kiedy rodzice kupili mieszkanie. Jeśli rodzina planuje sprzedaż, lepiej policzyć warianty przed podpisaniem aktu.



Chcesz sprzedać lub wynająć swoją nieruchomość?

Zacznij od bezpłatnej wyceny z lokalnym ekspertem i poznaj wartość swojej nieruchomości